1. Cơ sở pháp lý cho việc chuyển đổi chức danh nghề nghiệp
Theo quy định hiện hành về quản lý viên chức (Nghị định 115/2020/NĐ-CP và Nghị định 85/2023/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung), viên chức đang công tác tại các đơn vị sự nghiệp công lập hoàn toàn có thể được chuyển sang một chức danh nghề nghiệp khác nếu đơn vị có nhu cầu và cá nhân đáp ứng đủ tiêu chuẩn.
Trong ngành giáo dục, điều này đồng nghĩa với việc: viên chức được chuyển sang làm giáo viên khi trường thiếu giáo viên nếu đáp ứng đủ điều kiện. Các viên chức đang đảm nhiệm công tác hành chính, kế toán, văn thư, thiết bị trường học, hoặc thư viện nếu có nguyện vọng và đủ năng lực chuyên môn có thể được xem xét chuyển sang ngạch giáo viên (thực hiện thông qua việc thay đổi chức danh nghề nghiệp).
2. Điều kiện bắt buộc để viên chức được chuyển sang làm giáo viên
Việc xét chuyển từ viên chức sang giáo viên không diễn ra tự động mà phải tuân thủ các quy định khắt khe về tiêu chuẩn chức danh. Để được chuyển đổi, viên chức cần thỏa mãn đồng thời các điều kiện cốt lõi sau:
-
Có vị trí việc làm trống: Cơ sở giáo dục (trường học) đang thực sự thiếu giáo viên và có chỉ tiêu biên chế/vị trí việc làm trống cho bộ môn mà viên chức dự định đảm nhiệm.
-
Trình độ đào tạo chuẩn: Căn cứ theo Luật Giáo dục 2019, người được chuyển sang làm giáo viên phải có bằng Cử nhân thuộc ngành đào tạo giáo viên trở lên (bằng Sư phạm). Trong trường hợp môn học chưa đủ giáo viên có bằng cử nhân Sư phạm, viên chức phải có bằng cử nhân chuyên ngành phù hợp và bắt buộc có chứng chỉ bồi dưỡng nghiệp vụ sư phạm dành cho giáo viên tương ứng với cấp học (Tiểu học, THCS hoặc THPT).
-
Đạt tiêu chuẩn chức danh nghề nghiệp: Đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn về năng lực chuyên môn, nghiệp vụ, đạo đức nghề nghiệp của hạng chức danh giáo viên tương ứng được quy định tại các Thông tư của Bộ Giáo dục và Đào tạo.
-
Được sự chấp thuận của cơ quan quản lý: Việc chuyển đổi phải phù hợp với đề án vị trí việc làm, quy hoạch nhân sự và được người đứng đầu đơn vị sự nghiệp công lập hoặc cơ quan có thẩm quyền quản lý viên chức đồng ý.
3. Quy trình và thủ tục xét chuyển chức danh nghề nghiệp
Quá trình chuyển đổi từ viên chức ngạch khác sang giáo viên được thực hiện thông qua quy trình xét chuyển hồ sơ và năng lực, cụ thể bao gồm các bước:
-
Đề xuất nhu cầu: Viên chức làm đơn tự nguyện xin chuyển đổi chức danh nghề nghiệp sang làm giáo viên, kèm theo các văn bằng, chứng chỉ chứng minh năng lực chuyên môn.
-
Đơn vị xem xét: Hiệu trưởng nhà trường kiểm tra, đối chiếu hồ sơ, văn bằng, chứng chỉ của viên chức với tiêu chuẩn của vị trí giáo viên đang khuyết thiếu.
-
Hội đồng xét chuyển: Cơ quan có thẩm quyền (UBND cấp huyện hoặc Sở Giáo dục và Đào tạo tùy theo phân cấp quản lý) sẽ xem xét hoặc lập Hội đồng kiểm tra, sát hạch để đánh giá năng lực chuyên môn, nghiệp vụ của viên chức.
-
Ra quyết định bổ nhiệm: Nếu đạt yêu cầu, cơ quan có thẩm quyền sẽ ban hành quyết định thay đổi chức danh nghề nghiệp sang giáo viên, đồng thời thực hiện chuyển xếp lương theo ngạch bậc mới phù hợp với quy định.
4. Tổng kết
Chính sách cho phép viên chức được chuyển sang làm giáo viên khi trường thiếu giáo viên nếu đáp ứng đủ điều kiện là một cơ chế mở và thiết thực, giúp ngành giáo dục giải quyết bài toán thiếu hụt nhân sự một cách linh hoạt. Sự điều chỉnh này không chỉ tận dụng và tối ưu hóa nguồn nhân lực sẵn có tại các cơ sở giáo dục mà còn tạo cơ hội phát triển năng lực nghề nghiệp đối với những viên chức đã chủ động trang bị đầy đủ văn bằng, chứng chỉ đúng theo tiêu chuẩn của pháp luật.
