Nhìn thẳng vào thực tế: Bằng cấp nhiều nhưng năng lực thực thi chưa tương xứng
Với tư cách là một người làm nghề lâu năm, để có giải pháp đúng, chúng ta phải đánh giá công tâm và đúng sự thật về thực trạng công tác đào tạo, bồi dưỡng thời gian qua. Không tô hồng, cũng không bôi đen.
-
Điểm sáng: Phong trào học tập được lan tỏa rộng rãi, hệ thống thể chế từng bước hoàn thiện (điển hình như các quy định mới cập nhật giai đoạn 2024 - 2026). Đội ngũ cán bộ ngày càng được chuẩn hóa về mặt bằng cấp, chứng chỉ theo quy định.
-
Điểm tồn tại: Khách quan nhìn nhận, vẫn còn một bộ phận không nhỏ cán bộ, công chức tham gia các lớp bồi dưỡng chỉ để "đủ điều kiện", hợp thức hóa hồ sơ quy hoạch, bổ nhiệm. Nội dung đào tạo ở một số nơi còn nặng tính hàn lâm, lý thuyết chung chung, xa rời thực tiễn vị trí việc làm. Hệ quả là bằng cấp có thừa, nhưng kỹ năng giải quyết công việc, thái độ phục vụ và năng lực thích ứng với cái mới vẫn là một điểm nghẽn lớn.
Yêu cầu cấp thiết trong kỷ nguyên số và tinh gọn bộ máy
Kỷ nguyên số với sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn và chủ trương sắp xếp đơn vị hành chính đòi hỏi một thế hệ cán bộ hoàn toàn khác. Khi tổ chức bộ máy được tinh gọn, những người ở lại phải thực sự "tinh", đảm nhận khối lượng công việc lớn và phức tạp hơn. Việc đào tạo, bồi dưỡng lúc này phải đóng vai trò sàng lọc và nâng cấp năng lực thực tế. Sẽ không có chỗ cho sự cào bằng, đối phó hay những lời động viên, an ủi sáo rỗng đối với những cá nhân không chịu làm mới mình.
3 Đột phá chiến lược định hình lại công tác đào tạo, bồi dưỡng
Để biến công tác đào tạo, bồi dưỡng thành đòn bẩy chiến lược, cần thực hiện triệt để các định hướng sau:
-
Chuyển từ "đào tạo theo tiêu chuẩn" sang "đào tạo dựa trên năng lực": Lấy năng lực thực thi và hiệu quả công vụ làm thước đo cuối cùng. Các chương trình bồi dưỡng cần cắt giảm tối đa lý thuyết kinh viện, tăng cường phương pháp giải quyết tình huống thực tế (case study) sát với công việc hàng ngày của từng ngạch, bậc.
-
Tích hợp năng lực số vào mọi vị trí việc làm: Trong kỷ nguyên mới, chuyển đổi số không phải là việc riêng của chuyên viên công nghệ thông tin. Mọi cán bộ, công chức, viên chức phải am hiểu an toàn thông tin, biết phân tích dữ liệu và xử lý quy trình công vụ trên nền tảng số một cách thuần thục.
-
Siết chặt kỷ luật và đạo đức công vụ: Đạo đức công vụ phải được thể hiện bằng hành động khách quan, công tâm, minh bạch, có tốt nói tốt, có xấu nói xấu. Việc kiểm tra, đánh giá sau đào tạo phải được thực hiện độc lập, sát sao, đảm bảo nguyên tắc: học thật - thi thật - năng lực thật.
Tạm kết
Nâng cao chất lượng đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức, viên chức đòi hỏi sự lột xác về cả tư duy lẫn cách làm. Chúng ta cần nhìn nhận mọi vấn đề dựa trên thực chứng: gạt bỏ những lớp học hình thức, tập trung đầu tư đúng mức cho những chương trình đào tạo mang lại giá trị cốt lõi. Chỉ khi làm được điều đó, bộ máy nhà nước mới kiến tạo được một đội ngũ chuyên nghiệp, đủ tầm vóc đưa đất nước vươn mình bứt phá trong kỷ nguyên mới.
