1. Phân cấp mạnh mẽ thẩm quyền tuyển dụng
Điểm thay đổi lớn nhất trong Nghị định 259/2026/NĐ-CP là đẩy mạnh trao quyền tự chủ. Các đơn vị sự nghiệp công lập tự bảo đảm chi thường xuyên và chi đầu tư (nhóm 1), cũng như các đơn vị tự bảo đảm chi thường xuyên (nhóm 2) được chủ động hoàn toàn trong việc tổ chức tuyển dụng. Cơ chế này giảm thiểu các khâu trung gian, rút ngắn thời gian phê duyệt và đảm bảo đơn vị tuyển được nhân sự đáp ứng đúng nhu cầu thực tế.
2. Mở rộng đối tượng xét tuyển và tiếp nhận viên chức
Nghị định tập trung thu hút nhân lực chất lượng cao và giải quyết bài toán thiếu hụt nhân sự tại các địa bàn khó khăn. Các trường hợp được áp dụng hình thức xét tuyển bao gồm:
-
Người cam kết tình nguyện làm việc từ đủ 03 năm trở lên tại vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn (thuộc lĩnh vực y tế, giáo dục...).
-
Người học theo chế độ cử tuyển tốt nghiệp trở về công tác tại địa phương cử đi học.
-
Sinh viên tốt nghiệp xuất sắc, người có tài năng thuộc chính sách thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao.
Đặc biệt, quy định mới mở rộng diện tiếp nhận trực tiếp vào viên chức đối với các chuyên gia, nhà khoa học, và doanh nhân tiêu biểu nếu đáp ứng đủ tiêu chuẩn của vị trí việc làm.
Đối với chế độ cộng điểm ưu tiên, Nghị định bổ sung thêm nhóm cán bộ công đoàn trưởng thành từ cơ sở (được cộng 1,5 điểm vào kết quả vòng 2). Trường hợp ứng viên thuộc nhiều diện ưu tiên thì chỉ được cộng mức điểm cao nhất.
3. Đổi mới hình thức thi tuyển, tăng cường tính minh bạch
Kỳ thi tuyển viên chức tiếp tục được duy trì theo hai vòng với yêu cầu cao hơn về ứng dụng công nghệ:
-
Vòng 1 (Kiểm tra kiến thức chung và ngoại ngữ): Bắt buộc thi trắc nghiệm trên máy tính. Hình thức này đảm bảo kết quả chính xác, khách quan và loại bỏ yếu tố can thiệp từ bên ngoài.
-
Vòng 2 (Thi môn nghiệp vụ chuyên ngành): Thực hiện thông qua hình thức thực hành hoặc kết hợp giữa viết và phỏng vấn, tập trung vào khả năng xử lý công việc thực tế thay vì lý thuyết suông.
4. Gắn chặt tuyển dụng với vị trí việc làm
Nguyên tắc cốt lõi của Nghị định 259/2026/NĐ-CP quy định về tuyển dụng, sử dụng và quản lý viên chức là việc tuyển dụng không được cào bằng. Kế hoạch tuyển dụng của đơn vị phải căn cứ vào:
-
Yêu cầu cụ thể của từng vị trí việc làm.
-
Quỹ tiền lương, nguồn thu hợp pháp và biên chế được giao.
Kế hoạch này phải minh bạch về số lượng chỉ tiêu, phương thức (thi tuyển hay xét tuyển), yêu cầu ngoại ngữ và cơ cấu dân tộc (nếu có). Quy định này giúp loại bỏ tình trạng tuyển dụng tràn lan, đảm bảo bộ máy tinh gọn, "đúng người, đúng việc".
Nghị định 259/2026/NĐ-CP thiết lập một khung pháp lý sát thực tế hơn. Các ứng viên có nguyện vọng thi tuyển cũng như các cơ quan quản lý nhà nước cần cập nhật ngay các quy định này để triển khai công việc đảm bảo đúng nguyên tắc pháp luật từ tháng 7/2026.
