1. Cơ sở pháp lý về việc đánh giá, xếp loại lại cán bộ
Trước đây, việc thay đổi kết quả đánh giá sau khi đã công bố thường gặp nhiều lúng túng về quy trình. Tuy nhiên, từ ngày 15/9/2023, Nghị định 48/2023/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung cho Nghị định 90/2020/NĐ-CP đã quy định rất rõ ràng về vấn đề này.
Cụ thể, tại Khoản 5 Điều 1 Nghị định 48/2023/NĐ-CP nêu rõ:
“Trường hợp cán bộ, công chức, viên chức đã được đánh giá, xếp loại chất lượng nhưng sau đó phát hiện khuyết điểm hoặc có sai phạm trong thời gian công tác của năm đó, hoặc bị xử lý kỷ luật thì cơ quan có thẩm quyền có trách nhiệm xem xét, đánh giá và xếp loại lại chất lượng.”
2. Tại sao phải xếp loại lại cán bộ "Hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ"?
Việc xếp loại "Xuất sắc" nhưng không bảo đảm tiêu chí thường rơi vào các trường hợp sau:
-
Thiếu tiêu chí bắt buộc: Để đạt mức "Xuất sắc", cán bộ phải hoàn thành 100% nhiệm vụ theo kế hoạch, vượt tiến độ hoặc có sáng kiến được áp dụng hiệu quả. Nếu sau khi rà soát, các sáng kiến này không có thực hoặc không đem lại hiệu quả thực tế, việc xếp loại đó là sai quy định.
-
Liên đới trách nhiệm: Một tiêu chí cứng để đơn vị được đánh giá xuất sắc là các cơ quan, đơn vị thuộc phạm vi phụ trách cũng phải hoàn thành tốt nhiệm vụ trở lên. Nếu đơn vị cấp dưới có sai phạm nghiêm trọng mà người đứng đầu vẫn xếp loại "Xuất sắc" thì đây là sự bao che, thiếu công tâm.
-
Phát hiện sai phạm sau đánh giá: Cán bộ bị kỷ luật Đảng hoặc kỷ luật hành chính vì những sai phạm xảy ra trong chính năm đánh giá đó, nhưng tại thời điểm đánh giá chưa bị phát hiện.
3. Quy trình và thẩm quyền xếp loại lại
Việc xếp loại lại không thể thực hiện tùy tiện mà phải tuân thủ quy trình chặt chẽ:
-
Rà soát và phát hiện: Cơ quan quản lý cán bộ hoặc cơ quan thanh tra, kiểm tra phát hiện các bằng chứng cho thấy kết quả xếp loại cũ không đúng thực tế.
-
Họp xem xét lại: Cấp có thẩm quyền đánh giá (thường là tập thể lãnh đạo cơ quan) căn cứ vào các tiêu chí tại Điều 12 Nghị định 90/2020/NĐ-CP để đối chiếu.
-
Ban hành quyết định mới: Hủy bỏ kết quả cũ và ban hành quyết định xếp loại mới phù hợp với mức độ hoàn thành nhiệm vụ và các sai phạm (nếu có).
4. Hệ quả của việc xếp loại không đúng thực tế
Nếu một cán bộ không đủ tiêu chí nhưng vẫn giữ mức "Xuất sắc", điều này gây ra sự bất công trong nội bộ, làm giảm động lực phấn đấu của những người làm việc thực thụ. Ngược lại, khi bị xếp loại lại (thường là xuống mức Hoàn thành tốt hoặc Hoàn thành nhiệm vụ), cán bộ đó sẽ:
-
Phải hoàn trả các danh hiệu thi đua, tiền thưởng kèm theo (nếu có).
-
Ảnh hưởng trực tiếp đến hồ sơ lý lịch, việc quy hoạch, bổ nhiệm hoặc nâng lương trước thời hạn.
Kết luận
Việc xếp loại lại cán bộ hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ không bảo đảm tiêu chí không chỉ là việc thực thi pháp luật mà còn là đòi hỏi tất yếu của công tác cán bộ hiện nay: Làm thật, hưởng thật. Sự nghiêm minh trong đánh giá sẽ giúp loại bỏ "bệnh thành tích", trả lại giá trị thực cho những nỗ lực cống hiến của đội ngũ công chức, viên chức.
